Blog

otizmi cocuklar

Otizmli Çocuklar Babalarından DNA Mutasyonu Alabilir

Mutasyona uğradığında otizme neden olan tek bir gen yoktur. Ancak son on yılda araştırmacılar, otizm riskini artıracak şekilde beyin gelişimini etkileyen yüzlerce gen varyasyonunu tanımladılar. Ancak, bu bilim insanları temel olarak proteinlerin yapı taşlarını doğrudan kodlayan DNA’daki varyantları araştırdılar. Şimdi, kodlayıcı olmayan DNA adı verilen yeni bir çalışma, gen aktivitesini düzenleyen bölgelerdeki değişikliklerin de otizmle ilişkisi olabileceğini bulmuştur. Ve şaşırtıcı bir şekilde, bu varyasyonlar otizmli olmayan babalardan miras kalma eğiliminde.

“Bu gerçekten çok iyi bir makale – bu biraz provokatif ve bizim otizm genetiği hakkında farklı bir şekilde düşünmemizi sağlıyor” diyor Spokane’deki Washington State Üniversitesi’nde nörobilimci ve bilişimci biyolog olan Lucia Peixoto ve ekliyor “Bence bu alana büyük bir katkı.”

Otizm için genetik risk araştırması temel olarak, bir bireyin genomunda kendiliğinden ortaya çıkan mutasyonların, bir ebeveynden alınmak yerine, nasıl protein kodlayıcı bölgeleri bozup, bu duruma yol açtığı üzerine odaklanmıştır. Çünkü San Diego California Üniversitesi’nde genetikçi olan Jonathan Sebat’ın sözlerine göre bu sporadik mutasyonlar nispeten büyük etkilere sahiptir ve çalışmalar, bu nadir mutasyonların, vakaların yaklaşık %25 ila %30’una katkıda bulunduğunu göstermiştir. Ancak genomun sadece %2’si protein kodlama alanlarından oluşmaktadır. Sebat, DNA’mızın büyük oranda kodsuz olan kısmının (daha önce “önemsiz DNA” olarak adlandırılan) otizm araştırmasında şimdiye kadar göz ardı edildiğini söylüyor.

Sebat’ın ekibi özellikle gen ifadesini düzenleyen kodlayıcı olmayan DNA’nın kısımlarıyla ilgilendi. Otizmli bireyleri, otizmli olmayan kardeşlerini ve ebeveynlerini içeren 829 aileden bütün genom dizilerine baktılar. Bireysel DNA baz değişikliklerinin etkilerinin değerlendirilmesi özellikle kodlayıcı olmayan bölgelerde daha zordur. Bu nedenle, büyük DNA dizilerinin tersine çevrildiği, kopyalandığı veya çıkarıldığı yapısal varyantlar olarak adlandırılan daha büyük değişiklikler tanımlamıştır.

Her bireyin kendi genomunda binlerce yapısal varyantı vardır. Bu yüzden araştırmacılar, genetik çeşitliliğin bozulmaya yol açtığı görünen bir avuç düzenleyici bölgeyi incelemek için analizlerini daraltmışlardır. Genel popülasyonun beklenenden daha az varyasyona sahip olduğu bölgeleri bularak bunları seçmişlerdir. Bu da genetik değişikliklerin zararlı olabileceğini düşündürmektedir. Bunlar arasında, beyin gelişimi sırasında gen aktivitesini düzenleyen ve genlerin transkripsiyonunu başlatan yerler yer alır.

Daha sonra bilim insanları, bu bölgelerdeki yapısal varyantların, ebeveynlerden otizmli ve otizmli olmayan çocuklara bulaşma şeklini inceleyerek otizmle ilişkili olup olmadığını incelediler. Araştırmacılar, annelerin, otizme yol açıcı gen varyantlarını geçme olasılıklarının daha yüksek olduğunu varsaymışlardır. Çünkü kadınlarda otizm oranı erkeklerde olduğundan daha düşüktür ve kadınların aynı genetik risk faktörlerini otizm belirtisi olmadan taşıyabilecekleri düşünülmektedir. Ama bir anne bu genleri oğullarına geçirdiğinde, aynı şekilde korunmazlar ve bundan etkilenirler.

Ekip, annelerin yapısal varyantlarının yalnızca yarısını otistik çocuklarına, yani sadece tesadüfen denebilecek bir sıklıkta geçirdiklerini – annelerden miras kalan varyantların otizmle ilişkili olmadığını öne sürdüler. Ancak, şaşırtıcı bir şekilde, babalar, varyantlarının %50’sinden fazlasını geçiriyorlar. Bu, otizmli çocukların, düzenleyici bölgelerdeki risk varyantlarına annelerinden değil babalarından alabileceğini öne sürer.

Bu sonucun devam ettiğini kontrol etmek için, Sebat’ın ekibi daha sonra 1771 aileden oluşan daha büyük ikinci bir örneği test etti. Bir kez daha, otistik çocuklar, babalarından, annelerine göre daha yapısal varyant almışlardı – ancak bu ikinci örnekte etki ilki kadar büyük değildi. […]

Kaynak: http://www.sciencemag.org/news/2018/04/autistic-children-may-inherit-dna-mutations-their-fathers

Bu yazıyı paylaşın

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir