Blog

Hans Asperger

Asperger sendromuna adını veren Hans Asperger 1906 yılında Viyana dışında bir çiftlikte doğdu. Yalnız bir çocuktu ve arkadaş edinemezdi. Dil öğrenmeye yetenekliydi, Avusturyalı şair Franz Grillparzer’in şiirlerinden pasajlar okurdu, ancak sınıf arkadaşları bununla pek ilgilenmezdi.

1931 yılında tıp fakültesini bitirdikten sonra Viyana’da çocuk hastanesinde çalışmaya başladı. 1934 yılında Leipzig’te psikiyatri hastanesinde kariyerine devam ediyordu. İkinci Dünya Savaşı’nın devam ettiği yıllarda Viyana Üniversitesi’nde çalışmaya başlayan Dr. Asperger’in kafası bir grup çocuk nedeniyle hayli karışıktı.

Ciddi sosyal uyumsuzluk sorunları olan bu çocukların hepsi de zihinsel yetenekleri çok iyi, çok parlak çocuklardı doğrusu. Dr. Asperger, ilgilendikleri şeyler konusunda en ince ayrıntıya kadar bıkıp usanmadan konuştukları için “küçük profesörler” dediği bu ilginç çocukları anlamaya ve onlara yardım etmeye çalışıyordu. Empatiden yoksunluk, arkadaşlık kuramama, diyalog yerine monolog tarzı konuşma, ilgi alanlarına aşırı yoğunlaşma ve fiziksel hareketlerde tutuklukla betimlediği bu özel durumu 1944 yılında Autistichen Psychopathen (otistik kişilik bozukluğu) olarak isimlendirdi. Hümanist ve entellektüel bir hekim olan Asperger, sosyal uyumsuzlukları olan bu çocukların olumlu yönlerini öne çıkarmış ve böylece onların özürlü etiketiyle toplama kamplarına gönderilmelerini önlemişti; çocukların bu özel yeteneklerini yetişkin yaşlarında da kullanabileceklerine inanıyordu. Gerçekten de uzun yıllar takip ettiği Fritz V. sonunda bir astronomi profesörü olmuştu ve çocukken farkettiği Newton’un çalışmasındaki bir hatayı çözmüştü. Asperger’in hastalarından biri de Avusturyalı Nobel ödüllü yazar Elfriede Jelinek idi.

1943 yılında, Amerika’da bir başka Viyanalı hekim, Leo Kanner ‘otizm’i tanımlamıştı ve Asperger’in tanımıyla büyük benzerlikler gösteriyordu. Otizmin modern anlayışının temelini atan bu iki hekim birbirinden habersizdi.

İkinci Dünya Savaşı’nın sonlarına doğru Asperger, Rahibe Victorine ile birlikte otizmli çocuklar için bir okul kurdu. Okul bombalandı ve Rahibe Victorine öldü. Hans Asperger’in bütün kayıtları okulla birlikte yok olmuştu. Bu olay otizmin dünyada tanınmasını uzun yıllar geciktirecekti.

Hans Asperger tanımladığı davranış bozukluğu üne kavuşmadan 1980 yılında hayata veda etti. ‘Asperger sendromu’ 1981 yılında İngiliz araştırmacı Lorna Wing tarafından aydınlığa çıkarıldı ve 1990 yılından itibaren bütün dünyada kabul gören bir tanımlama oldu. 


Kaynaklar:

Asperger’s Syndrome: Secret to Success, Denise Mann, http://www.webmd.com7brain/autism/mental-health-aspergers-syndrome#1

Beyond social awkwardness: Problems with “reading” faces? Janet Jankowiak, 2005, Neurology, 65(10), 20-21.

Asperger Sendromu, Barış Korkmaz, Adam Yayınları, 2003

Yağmur Çocuklar, Barış Korkmaz, Doğan Kitap, 2000

Bu yazıyı paylaşın

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir