Blog

konuşma-gecikmesi

Çocuklarda Konuşma Gecikmesi Ne Anlama Gelir ve Sebepleri Nelerdir?

Çocuklar genellikle ilk 6 aylık süreçte ilk hecelerini söylemeye başlar. 12. ay ile birlikte ilk kelimelerini söyler. Ancak konuşmanın her çocuk için aynı hızda gelişmeyeceğini unutmamak gerekir. Her çocuk farklı aylarda ilk kelimelerini söyler, ilk cümlelerini kurar. Ancak 3 yaşına kadar beklenen konuşma gelişimini tamamlayamayan çocuklarda konuşmayı engelleyici olası nedenlerin aranması önemli. Çünkü 3 yaşındaki bir çocuğun konuşmaya başlamamış olmasını bir gecikme olarak değerlendiriyoruz.

Ailede dil gelişimini geç tamamlayan bireyler olması, nörolojik ya da nöropsikiyatrik bir bozukluk gibi nedenlerle çocuğunuz konuşmaya geç başlayabilir. Genetik ve duyusal nedenler dışında, bebeğinizin düşük kiloda doğması, erken doğması gibi etkenler dahi konuşma gecikmesine neden olabilir.

Sağlıklı bir çocukta beklediğimiz dil gelişimini farklı yaş dönemlerinde aşağıdaki gibi özetleyebiliriz. Ancak, bu şekilde gerçekleşmeyen her gelişmeyi bir sorun olarak görmek yerine, şüphelendiğiniz anda bir uzmana danışmak çocuğunuz için yapacağınız en iyi şeydir.

0-1 Yaş Dönemi

  • Bebek konuşan kişiye bakar.
  • İsmi çağrıldığında tepki verir.
  • Zamanla sesleri taklit eder.
  • Kasten çıkardığı seslerle iletişim kurmaya çalışır.

1-2 Yaş Dönemi

  • Etrafındaki basit objeleri adlandırır.
  • Çevreden duyduğu sesleri tanır.
  • İstenilen objeyi tanır ve verir.
  • Yaklaşık 50 sözcük kullanabilir.
  • Her ay farklı sözcükler öğrenir.

2-3 Yaş Dönemi

  • Ekleri öğrenir.
  • Yaklaşık 100 ila 400 arasında kelime kullanabilir.
  • Kısa cümleler kurmaya başlar.
  • Ne, nerede gibi soru ekleri ile sorular oluşturabilir.
  • Negatif anlamlı, olumsuz yapıda ifadeler kurabilir.

3-4 Yaş Dönemi

  • Tüm soru kalıplarını öğrenir.
  • 4 ve üzeri kelime ile cümle kurar.
  • Geçmiş olayları anlatabilir.
  • Yaklaşık olarak 800 ila 1500 arası kelime kullanabilir.

4-5 Yaş Dönemi

  • Renk ve şekilleri isimlendirebilir, tanımlar.
  • Olayları zaman sırasına göre anlatabilir.
  • Karmaşık cümleler kurar.
  • Cümlelerinde nitelik belirten detaylı sıfatlar kullanır.
  • Kullandığı kelime sayısı ortalama 1000-2000 arası olur.
  • Yetişkine yakın ifade ve konuşmalar yapabilir.

Konuşma gecikmesinin yaygın nedenleri

Konuşması geciken bir çocuğun olası çeşitli bozukluklarının derhal teşhis ve tedavi edilmesi çok önemlidir. Bunun için ilgili birimlerce sağlık tetkikleri uygulanması ve uzman kişilerce çocuğa tanı konması gerekir. Erken teşhis sayesinde çocuğunuz akranlarıyla aynı konuşma becerisine sahip bir çocuk olabilir.

Konuşma gecikmesinin en sık karşılaşılan sebepleri şöyle sıralanabilir:

İşitme kaybı: İşitme sorunları konuşma gecikmesinin en yaygın sebeplerinden biridir. Dil gelişimi için çocuğun işitsel duyu kaybı yaşamadığından emin olmak gerekir. Örnek olarak sessiz harfler yüksek frekanslı seslerden oluşur ve çocuğun işitme becerisinin bu frekanslara ulaşamaması lisan öğrenmeyi olumsuz yönde etkiler. Çünkü işitme güçlüğü çeken çocuklar, dili anlama, taklit etme ve kullanma gibi zorlukları yaşar.

Fiziksel nedenler: Konuşma organlarında olabilen anatomik bozukluklar, yarık dudak ve yarık damak bu sebepler arasındadır. Konuşmayla ilişkili organlarını rahatça kullanamayan çocuklar, denemekten vazgeçebilir ya da istese de ses çıkaramayabilir. Fiziksel sorunlar içselleştirilmeden çözülmelidir.

Psikososyal deprivasyon: Sağır-dilsiz ebeveyn, çocuk istismarı ya da ihmali vb. gibi nedenler söz konusudur. Bu durumda çocuklar yaşadıkları psikolojik sorunlara bir tepki olarak konuşmayı, iletişim kurmayı kesmiş olabilir. Psikolojik destek alarak çocuğunuza derhal yardımcı olmanız gerekir.

Mental rötardasyon: Çocuğun zihinsel gerilik ya da yetersizliğe sahip olması dil gelişimini olumsuz yönde etkiler. Zihinsel işlevleri yeterli olmayan çocuklarda sadece dil yetisinde değil, diğer birçok bilişsel yeti alanında bozukluk görülür.

Gelişimsel sorunlar: Gelişimsel bir dil bozukluğu çocuklarda oldukça yaygındır. Gelişimsel dil bozukluğu olan çocuklar çoğunlukla akranlarından daha geç konuşmaya başlar. Sanılanın aksine konuşma gecikmesi, bu durumda zeka seviyesiyle ilgili değildir.Genetik bir temelde beyin gelişimindeki bozukluklara bağlı olarak ortaya çıkar. 2-7 yaş arası çocuklarda bildirilen konuşma gecikmesi, % 2.3 – 19 oranında görülür.

Çocuğun öncelikle işitme duyularının açık olması, sözlü konuşma duyması ve söz üretebilmesi iyi bir dil gelişimi tamamlamasını sağlayan ana etkenlerdir. Bunlarda yaşanan problemlerle dil gelişiminde de gecikmeler ve hatta kayıplar yaşanabilir. Erken teşhis ve doğru tedavi yöntemleri ile gecikme problemleri günümüzde rahatlıkla çözüme kavuşuyor.

Bu yazıyı paylaşın

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir